Phía sau mỗi kết quả xét nghiệm, mỗi số liệu điều tra dịch tễ hay mỗi chuyến công tác đến vùng sâu, vùng xa là sự tận tâm, trách nhiệm của những cán bộ y tế đang ngày đêm âm thầm góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Với chức năng nghiên cứu, giám sát và phòng, chống các bệnh ký sinh trùng, Khoa Ký sinh trùng – Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên phối hợp với các địa phương triển khai nhiều hoạt động chuyên môn nhằm đánh giá tình hình lưu hành bệnh, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và đề xuất các giải pháp can thiệp phù hợp.
Các hoạt động chuyên môn được triển khai bao gồm:
- Lấy mẫu và xét nghiệm
- Thu thập mẫu máu, mẫu phân người và mẫu phân động vật để xác định tỷ lệ nhiễm, đánh giá tình hình lưu hành các bệnh ký sinh trùng tại cộng đồng.
- Thực hiện các kỹ thuật xét nghiệm ký sinh trùng bằng phương pháp truyền thống và hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng giám sát dịch tễ.
- Điều tra thực địa và truyền thông giáo dục sức khỏe
- Đến từng hộ gia đình hướng dẫn người dân thu thập mẫu bệnh phẩm đúng quy cách.
- Tuyên truyền kiến thức về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và các biện pháp phòng, chống bệnh ký sinh trùng, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi bảo vệ sức khỏe.
- Giám sát dịch tễ theo cách tiếp cận Một sức khỏe (One Health)
- Điều tra, giám sát các bệnh ký sinh trùng truyền qua đất, giun đường ruột, sán lá truyền qua thực phẩm và các bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người.
- Phối hợp với ngành y tế, thú y và chính quyền địa phương nhằm đánh giá toàn diện các yếu tố nguy cơ, hướng tới kiểm soát bệnh một cách bền vững.
- Phân tích dữ liệu và hỗ trợ xây dựng chính sách
- Thực hiện xét nghiệm, phân tích kết quả, xây dựng cơ sở dữ liệu và đánh giá xu hướng lưu hành bệnh.
- Cung cấp bằng chứng khoa học phục vụ công tác giám sát dịch tễ, xây dựng các giải pháp phòng, chống bệnh phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Không chỉ làm việc trong phòng xét nghiệm, các cán bộ của Khoa còn có mặt tại nhiều vùng nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo và những khu vực có nguy cơ cao mắc bệnh ký sinh trùng. Mỗi chuyến công tác là những ngày làm việc liên tục trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, địa hình khó khăn, với mục tiêu phát hiện sớm ca bệnh, đánh giá nguy cơ lây truyền và góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Mỗi mẫu bệnh phẩm được thu thập, mỗi cuộc điều tra được thực hiện và mỗi kết quả nghiên cứu được hoàn thành đều là những viên gạch góp phần xây dựng hệ thống giám sát dịch tễ ngày càng hiệu quả. Những nỗ lực thầm lặng ấy không chỉ giúp kiểm soát các bệnh ký sinh trùng hiện nay mà còn tạo nền tảng khoa học phục vụ công tác dự báo, cảnh báo sớm và ứng phó với các nguy cơ dịch bệnh trong tương lai.
Bảo vệ sức khỏe cộng đồng luôn bắt đầu từ những hành động thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm. Đó cũng là động lực để tập thể Khoa Ký sinh trùng không ngừng đổi mới, nghiên cứu, giám sát và đồng hành cùng các địa phương trong công tác phòng, chống bệnh ký sinh trùng, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Hình 1. Hoạt động lấy máu điều tra bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người
Hình 2. Hoạt động điều tra bệnh Giun truyền qua đất, Giun đường ruột qua xét nghiệm mẫu phân
ThS. Đỗ Thị Phượng Linh
