1.Khái niệm
Bệnh giun đũa chó mèo là căn bệnh gây ra do ký sinh trùng có nguồn gốc từ chó mèo lây truyền sang người. Tác nhân gây ra bệnh là ký sinh trùng Toxocara canis (từ chó) hay Toxocara cati (từ mèo). Chó mèo thải ký sinh trùng dạng trứng qua phân ra ngoài môi trường, từ đó lây nhiễm cho nguồn thực phẩm. Con người lây nhiễm trứng hoặc ấu trùng chủ yếu thông qua đường tiêu hóa hoặc qua da. Khi vào ruột, trứng ký sinh trùng sẽ nở thành ấu trùng, chui qua thành ruột non đi theo máu di chuyển đến các cơ quan nội tạng khác nhau, như: gan, phổi, tim, mắt, não, da và gây ra bệnh, nếu sức đề kháng không tốt.
2.Cơ hội bị nhiễm
Tình trạng nhiễm ký sinh hay gặp ở những người có thói quen ăn rau sống, đồ ăn chưa được nấu chín như đồ tái hoặc thịt chó mèo chưa được chế biến kỹ. Nhà có nuôi chó mèo, chúng có thói quen phóng uế bừa bãi cũng sẽ khiến tác nhân gây bệnh tồn tại nhiều nơi xung quanh nhà, gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Bệnh giun đũa chó mèo là căn bệnh khá phổ biến hiện nay, tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng Toxocara trong cộng đồng có thể lên tới 30 – 70%. Bệnh giun đũa chó mèo không lây từ người sang người.
3.Triệu chứng lâm sàng
Các triệu chứng của bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cơ quan nội tạng bị nhiễm, số lượng ấu trùng xâm nhập, sức đề kháng,…Triệu chứng có thể gặp như sau: Ngứa, nổi mẩn, mề đay; Đau đầu; Sốt nhẹ; Chán ăn, ăn ít; sút cân – gầy yếu; Tiêu chảy; Buồn nôn; Khó thở; Viêm phổi; Giảm thị lực mắt; Đau ở vùng gan, lách to; Nổi hạch…
Bệnh giun đũa chó mèo có thể gây ra tình trạng ngứa ở da kéo dài, nếu không điều trị dứt điểm.
Hai thể thường gặp nhất là ấu trùng di chuyển nội tạng và ở mắt. Thế giới cũng như ở Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong do sán chó mèo di chuyển đến não.
Như vậy căn bệnh giun đũa chó mèo rất nguy hiểm, người bệnh nên chú ý khi có các dấu hiệu bất thường nên đến cơ sở y tế để được khám phát hiện sớm để và điều trị kịp thời.
4.Điều trị
Điều trị bệnh giun đũa chó mèo được điều trị phù hợp tùy từng trường hợp cụ thể.
Thuốc điều trị giun đũa chó mèo thường được dùng các loại sau đây: Thiabendazole 25mg/kg hay Dietylcarbamazine 3mg/kg hoặc Albendazole 800mg/ ngày trong 2-3 tuần; kết hợp với thuốc chống dị ứng: Telfast, cetirizine, loratadine…Một số trường hợp bị nhiễm Toxocara ở mắt, có thể phải phối hợp thuốc diệt ký sinh trùng với corticoide hoặc phẫu thuật.
5.Biện pháp phòng tránh bệnh giun đũa chó mèo
Thực chế độ ăn uống hợp lý, nên ăn chín uống sôi, hạn chế ăn rau sống, các loại đồ tái như phở bò tái, cá sông,… làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh
Tắm rửa cho chó mèo thường xuyên giúp giảm nguy cơ nhiễm giun sán chó mèo
Hạn chế tối đa việc tiếp xúc với các vật chủ nhạy cảm như chó, mèo hoặc là môi trường có chứa mầm bệnh. Kiểm soát chặt chẽ, buộc dây xích và có khu vực nuôi rõ ràng.
Kiểm tra phân của chó hàng tuần và tẩy giun mỗi tháng đế khi phân âm tính với ký sinh trùng Toxocara, tiến hành kiểm tra định kỳ vào mỗi năm và có các kế hoặc điều trị khi cần thiết.
Không để chó mèo chạy vào khu vực chơi của trẻ con, công viên hoặc, loại bỏ nhanh chóng những thùng cát tông có chứa phân chó.
Rửa tay cho trẻ sau khi chơi và ở nơi có đất cát và vật nuôi giúp loại bỏ các loại vi khuẩn có hại.
BS Lương Trường Sơn
