‘Ngứa rất nhiều’ ‘Ngứa tay chân’, ‘Ngứa nhiều buổi tối’, ‘Ngứa cả đêm không ngủ được’. Đây là câu trả lời hay nhận được khi người bệnh được hỏi lý do đến khám tại Khoa khám bệnh chuyên khoa Ký Sinh Trùng của Viện Sốt Rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TP.HCM.
Ngứa là triệu chứng thường gặp và gây nhiều khó chịu cho người bệnh, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống, và là lý do chính người bệnh đến khám.
Ngứa là 1 triệu chứng của rất nhiều bệnh như:
– Da liễu
– Bệnh lý hệ thống
– Thần kinh
– Tâm thần
– Ký sinh trùng
– Không xác định được nguyên nhân
Việc tìm ra nguyên nhân gây ngứa rất quan trọng, và mang lại hiệu quả trong điều trị. Nhưng hầu hết người bệnh và đôi khi các bác sỹ điều trị bỏ qua nguyên nhân do ký sinh trùng, hoặc nghĩ đến nhưng không kiểm tra đầy đủ dẫn đến không tìm được nguyên nhân gây ngứa, dẫn đến điều trị không hiệu quả.
Đánh giá mức độ ngứa theo thang điểm 5D-Elman, điểm số càng cao mức độ ngứa càng nhiều
1. Thời gian ngứa trong ngày
A. Ngứa dưới 6 giờ/ngày (1 điểm)
B. Ngứa từ 6-11 giờ/ngày (2 điểm)
C. Ngứa từ 12-17 giờ/ ngày (3 điểm)
D. Ngứa từ 18-23 giờ/ngày (4 điểm)
E. Ngứa cả ngày (5 điểm)
2. Mức độ ngứa
A. không ngứa (1 điểm)
B. Ngứa nhẹ (2 điểm)
C. Ngứa vừa (3 điểm)
D. Ngứa nặng (4 điểm)
E. Ngứa không thể chịu đựng nổi (5 điểm)
3. Chiều hướng tiến triển
A. Không có tình trạng ngứa (1 điểm),
B. Ngứa giảm nhiều nhưng vẫn còn ngứa (2 điểm)
C. Ngứa có giảm ít nhưng vẫn còn ngứa (3 điểm)
D. Ngứa không thay đổi (4 điểm),
E. Ngứa nhiều hơn (5 điểm)
4. Số lượng vị trí ngứa trên da
A. Ngứa da dưới 3 vùng (1 điểm)
B. Ngứa da từ 3-5 vùng (2 điểm
C. Ngứa da từ 6-10 vùng (3 điểm)
D. Ngứa da từ 11-13 vùng (4 điểm)
E. Ngứa da trên 13 vùng (5 điểm).
(Các vùng da gồm: đầu, khuôn mặt, lòng bàn chân, cẳng chân, cẳng tay, các ngón tay, các ngón chân, ngực, bẹn, bụng, lưng, mông, cánh tay, đùi, lòng bàn tay).
5. Ảnh hưởng của ngứa đến các yếu tố khác
Mức điểm yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ: không ảnh hưởng (1 điểm), thỉnh thoảng ngủ muộn (2 điểm), thường xuyên ngủ muộn (3 điểm), ngủ muộn thỉnh thoảng dậy vào ban đêm (4 điểm), ngủ muộn và thường xuyên dậy vào ban đêm (5 điểm)
Mức điểm yếu tố ảnh hưởng đến việc giải trí/hoạt động xã hội: không ảnh hưởng (1 điểm), hiếm khi ảnh hưởng (2 điểm), đôi khi ảnh hưởng (3 điểm), thường xuyên ảnh hưởng (4 điểm), luôn luôn ảnh hưởng (5 điểm); mức điểm yếu tố ảnh hưởng đến công việc nhà/lặt vặt: không ảnh hưởng (1 điểm), hiếm khi ảnh hưởng (2 điểm), đôi khi ảnh hưởng (3 điểm), thường xuyên ảnh hưởng (4 điểm), luôn luôn ảnh hưởng (5 điểm)
Mức điểm yếu tố ảnh hưởng đến công việc/học tập: không ảnh hưởng (1 điểm), hiếm khi ảnh hưởng (2 điểm), đôi khi ảnh hưởng (3 điểm), thường xuyên ảnh hưởng (4 điểm), luôn luôn ảnh hưởng (5 điểm)
BS.CKI. Trần Văn Ngải
